پیش‌دیابت چیست و چه می‌شود کرد؟
قند خون بالاتر از حد طبیعی است ولی هنوز در محدودهٔ دیابت نیست. این مقاله می‌گوید پیش‌دیابت چطور شناخته می‌شود، چرا نباید نادیده‌اش گرفت و چه چیزهایی در منابع معتبر برای کند کردن مسیرش آمده است.
اگر در جواب آزمایش‌تان نوشته «پیش‌دیابت» یا قند ناشتا ۱۰۰ تا ۱۲۵ بوده، شاید نگران شده باشید. این مقاله توضیح می‌دهد پیش‌دیابت چیست، چه نیست و بعدش چه باید کرد.
پیش‌دیابت چیست؟
یعنی قند خون از حد طبیعی بالاتر است ولی هنوز به اندازه‌ای نیست که دیابت تشخیص داده شود. طبق NIDDK این وضعیت خطر دیابت نوع ۲ و بیماری قلبی را بالا می‌برد. CDC می‌گوید پیش‌دیابت مرحله‌ای است که بسیاری پیش از دیابت نوع ۲ از آن می‌گذرند.
چگونه شناخته می‌شود؟
با آزمایش خون. حدهای CDC برای پیش‌دیابت:
- HbA1c (میانگین قند دو تا سه ماه گذشته): ۵٫۷٪ تا ۶٫۴٪ (طبیعی کمتر از ۵٫۷٪ و دیابت ۶٫۵٪ یا بیشتر)
- قند ناشتا: ۱۰۰ تا ۱۲۵ mg/dL (طبیعی ۹۹ یا کمتر و دیابت ۱۲۶ یا بیشتر)
- آزمایش تحمل گلوکز (عدد دو ساعت بعد): ۱۴۰ تا ۱۹۹ mg/dL (طبیعی کمتر از ۱۴۰ و دیابت ۲۰۰ یا بیشتر)
یک عدد در مرز، بدون مرور پزشک تشخیص نیست. CDC می‌گوید اگر آزمایش را در داروخانه یا نمایشگاه سلامت داده‌اید، پیگیری با پزشک لازم است و ممکن است آزمایش تکرار شود.
نشانه‌ای ندارد
طبق CDC معمولاً نشانه‌ای وجود ندارد و تعداد زیادی از مبتلایان نمی‌دانند که دارند. به همین دلیل، اگر عامل خطر دارید (سابقهٔ خانوادگی، اضافه‌وزن، کم‌تحرکی، فشار خون بالا، دیابت بارداری قبلی) آزمایش را مرتب انجام دهید. NHS هم می‌گوید همه نشانه ندارند و غربالگری مهم است.
چه می‌شود کرد؟
در منابع این‌ها آمده است:
- تحرک. NIDDK دست‌کم ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی، ۵ روز در هفته را آورده است. اگر مدت‌ها کم‌تحرک بوده‌اید، آهسته شروع کنید.
- وزن. NIDDK می‌گوید کاهش ۵ تا ۷ درصد وزن اولیه ممکن است دیابت را عقب بیندازد یا از آن جلوگیری کند. برای فردی ۹۰ کیلویی این حدود ۴٫۵ تا ۶٫۳ کیلو است. این عدد برای همه یکسان نیست و هدف را پزشک با شما تعیین می‌کند.
- غذا. وعده‌های کوچک‌تر، چربی کمتر، آب به‌جای نوشیدنی شیرین، مطابق همان منبع.
- برنامهٔ پیشگیری. CDC برنامه‌های ساختاریافتهٔ تغییر شیوهٔ زندگی را (با مربی و گروه) پیشنهاد می‌کند. اگر در محل شما نمونه‌اش هست، از پزشک بپرسید.
- پیگیری. آزمایش را طبق برنامهٔ پزشک تکرار کنید. فاصلهٔ آن را هم پزشک مشخص می‌کند.
دربارهٔ دارو، NIDDK می‌گوید از پزشک بپرسید برای شما لازم است یا نه. این تصمیم فردی است و نباید خودتان آن را بگیرید یا بدون پزشک شروع کنید.
واقع‌بینانه نگاه کنیم
CDC در صفحهٔ خود از «برگرداندن» پیش‌دیابت با تغییر شیوهٔ زندگی حرف می‌زند، و NIDDK از به‌تأخیر انداختن یا پیشگیری از دیابت نوع ۲ و می‌گوید حتی چند سال تأخیر هم برای سلامت مفید است. این‌ها امکان‌اند، نه وعده؛ نتیجه برای هر نفر فرق می‌کند. بعد از دیابت بارداری هم خطر دیابت نوع ۲ تا ۵ تا ۱۰ سال بالاتر می‌ماند (NIDDK).
چه موقع به پزشک بگویید؟
اگر تشنگی زیاد، ادرار زیاد، خستگی غیرعادی، کاهش وزن بی‌دلیل یا تاری دید پیدا کردید، منتظر آزمایش بعدی نمانید. این‌ها نشانهٔ دیابت‌اند (NHS).
برنامهٔ درمان هر بیمار متفاوت است؛ دربارهٔ وضعیت خودتان از پزشک بپرسید.