مراقبت از پدر و مادری که چند بیماری و چند دارو دارد
اگر برای پدر یا مادرتان نوبت می‌گیرید و دارو را مرتب می‌کنید، این مقاله می‌گوید چه چیزهایی را همراه ببرید، به چه نشانه‌هایی دقت کنید و چطور از خودتان هم مراقبت کنید.
وقتی پدر یا مادر سن بالا می‌رود، معمولاً بیماری‌ها یکی‌یکی جمع می‌شوند: فشار، قند، تیروئید، قلب، مفصل. هر بیماری یکی دو دارو می‌آورد و هر دارو یک پزشک. بسیاری از فرزندان ناگهان می‌بینند باید جمع‌کنندهٔ این همه اطلاعات باشند. این مقاله برای آن‌هاست.
یک پرونده، نه چند تکه
مهم‌ترین کار این است که همهٔ اطلاعات یک جا باشد:
- فهرست دارو. healthdirect توصیه می‌کند فهرست به‌روز همهٔ داروها شامل ویتامین و داروی گیاهی داشته باشید، با هدف مصرف، مقدار، ساعت و اینکه با غذا باشد یا نه. فهرست کاغذی یا در گوشی هر دو کار می‌کند. هر ویزیت و هر بار داروخانه، آن را نشان دهید تا همه بدانند چه مصرف می‌شود.
- جواب آزمایش‌ها و گزارش‌ها به ترتیب تاریخ، و گزارش بستری یا نوار قلب قبلی
- حساسیت‌ها و عوارضی که قبلاً داشته‌اند
- اسم پزشکان و اینکه هر کدام برای چه بیماری است
اگر چند پزشک دارند، هر ویزیت بگویید آخرین تغییر از طرف چه کسی بوده.
داروها
منبع healthdirect وقتی کسی پنج دارو یا بیشتر مصرف می‌کند، احتمال تداخل و اشتباه را بالاتر می‌داند و پیشنهاد می‌کند مرور منظم داروها را از پزشک یا داروساز بخواهید؛ در آن منبع، «ایده‌آل» هر ۶ تا ۱۲ ماه است. این عدد از یک منبع استرالیایی است و برنامهٔ مناسب شما را پزشک مشخص می‌کند.
- هیچ دارویی را خودتان قطع یا عوض نکنید. healthdirect می‌گوید مراقب هم پیش از قطع یا تغییر هر دارو با پزشک یا داروساز صحبت کند.
- قرص‌خور هفتگی یا بسته‌بندی داروخانه می‌تواند اشتباه را کم کند. با داروساز مشورت کنید.
- اگر فراموشی، گیجی یا سرگیجه تازه پیدا شد، به‌جای «پیری» دانستن، به پزشک بگویید. در منبع آمده که ممکن است عارضهٔ دارو باشد.
- پیش از اضافه کردن مسکن، دارو یا مکمل تازه از پزشک یا داروساز بپرسید.
نشانه‌ها در سالمندان گاهی فرق می‌کند
بیماری‌ها همیشه کتاب‌وار شروع نمی‌شوند:
- حملهٔ قلبی. طبق MedlinePlus سالمندان، زنان و بیماران دیابتی ممکن است درد قفسه کم داشته باشند یا نداشته باشند و به‌جای آن تنگی نفس، خستگی و ضعف داشته باشند. چنین نشانه‌هایی را جدی بگیرید (راهنمای «کی فوری تماس بگیرم»).
- پرکاری تیروئید. NIDDK می‌گوید نشانه‌ها در سالمندان ممکن است مثلاً بی‌اشتهایی و گوشه‌گیری باشد و با افسردگی یا زوال عقل اشتباه شود.
- قند پایین. گیجی، سرگیجه، خستگی، تاری دید و سردرد می‌تواند نشانهٔ آن باشد (NIDDK). اگر گیج شد و دیابت دارد، اول قند را بسنجید یا با کمک پزشک بررسی کنید.
اگر تغییر ناگهانی در هوشیاری، تکلم، راه رفتن یا تعادل دیدید، این را سالخوردگی ندانید و با ۱۱۵ تماس بگیرید (نشانه‌های سکته).
ویزیت
- با او به ویزیت بروید و سؤال‌ها را از قبل بنویسید. MedlinePlus پیشنهاد می‌کند یکی از اعضای خانواده یا آشنا در ویزیت کنار بیمار باشد و جواب‌ها را یادداشت کند.
- از پزشک بپرسید کدام دارو برای چه است، هدف قند و فشار چیست، و اگر چند دارو دارد، همهٔ آن‌ها هنوز لازم‌اند.
- هدف‌ها برای هر سالمند فرق می‌کند. عددی که برای یک نفر مناسب است ممکن است برای دیگری نباشد. تصمیم دربارهٔ هدف با پزشک است.
- پرسش‌هایی مثل «اگر دارو را نخورد چه می‌شود؟» یا «چه عوارضی باید نگرانمان کند؟» بپرسید.
مراقب هم انسان است
Harvard Health می‌گوید فشار مراقبت می‌تواند به سلامت خود شما آسیب بزند. توصیه‌ها:
- غذای مناسب، استراحت و ورزش خودتان را حفظ کنید
- کار را تقسیم کنید. به خانواده بگویید دقیقاً چه کاری لازم است؛ اگر کسی پیشنهاد کمک داد، بپذیرید و اگر نداد، بخواهید.
- فهرستی از کارهای کوچک (تماس، خرید، همراهی) داشته باشید تا هر کس یکی را بردارد
- برای خودتان وقت استراحت و کار دلخواه بگذارید
- گروه حمایتی یا مددکار می‌تواند کمک کند
خستگی، خشم، احساس گناه و اندوه در مراقبان رایج است. اگر این احساس‌ها از حد تحمل گذشت، با پزشک خودتان حرف بزنید.
چه موقع فوری تماس بگیرید؟
با ۱۱۵ تماس بگیرید اگر پدر یا مادرتان درد یا فشار قفسهٔ سینه، تنگی نفس شدید، نشانه‌های سکته، بیهوشی یا گیجی ناگهانی دارد، یا قند پایین دارد و نمی‌تواند چیزی بخورد. دیگر نشانه‌های اورژانسی در راهنمای «کی فوری تماس بگیرم» است.
برنامهٔ درمان هر بیمار متفاوت است؛ دربارهٔ وضعیت خودتان از پزشک بپرسید.